🎯อาการปวดหลังจากหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท (Herniated Disc / Slip Disc) เป็นหนึ่งในสาเหตุหลักของอาการปวดหลังเรื้อรังและร้าวลงขา ซึ่งเกิดจากหมอนรองกระดูกสันหลังเสื่อมหรือเคลื่อนที่ไปกดทับเส้นประสาทบริเวณกระดูกสันหลัง โดยเฉพาะที่ช่วงเอว (L4–L5, L5–S1)
📌อาการที่พบบ่อย
- ปวดหลังส่วนล่าง ชัดเจน อาจมีลักษณะร้าวไปสะโพก หรือลงขาข้างใดข้างหนึ่ง
- ชาขา หรือปลายเท้า โดยเฉพาะเวลาเดิน นั่งนาน หรือไอ/จาม
- กล้ามเนื้อขาอ่อนแรง เดินแล้วรู้สึกขาไม่มีแรง ยกเท้าไม่ขึ้น (Foot drop ในบางราย)
- อาการปวดมักแย่ลงเมื่อ ก้มตัว ยกของหนัก หรือนั่งนาน
- บางรายอาจมีอาการดีขึ้นเมื่อ นอนพักหรือนอนงอเข่า
🧩กลไกของโรค
หมอนรองกระดูก (Intervertebral disc) ทำหน้าที่รองรับแรงกระแทกระหว่างกระดูกสันหลัง เมื่อหมอนรองฯ เสื่อม แตก หรือเคลื่อนไปด้านหลัง จะกดทับรากเส้นประสาทที่อยู่ข้างใน ทำให้เกิดอาการปวด ชา หรืออ่อนแรงบริเวณที่เส้นประสาทนั้นควบคุม
✅แนวทางการรักษาด้วยกายภาพบำบัด
- การลดอาการปวดและอักเสบ
- ใช้เครื่องมือบรรเทาปวด เช่น TENS, Ultrasound, Hot pack
- ท่าทางพักหลัง เช่น นอนตะแคงงอเข่า หรือท่านอนหงายหนุนหมอนใต้เข่า
- การยืดและเสริมความแข็งแรง
- ฝึกยืดกล้ามเนื้อเอวและสะโพก เช่น ท่า Piriformis stretch, Hamstring stretch
- เสริมความแข็งแรงของกล้ามเนื้อแกนกลาง (Core muscles) เช่น ท่า Bird Dog, Pelvic Tilt
- การฝึกการเคลื่อนไหว
- ฝึกท่า McKenzie Exercise (โดยเฉพาะ Extension-based exercises) ที่ช่วยลดแรงกดบนเส้นประสาท
- ปรับท่าเดิน การลุกนั่ง การยกของให้ถูกต้อง
📍คำแนะนำเพิ่มเติม
- หลีกเลี่ยงการ ก้ม ยกของหนัก นั่งนาน หรือขับรถเป็นเวลานาน
- ใช้หมอนที่รองรับคอและที่นอนไม่ยุบตัวเกินไป
- รักษาน้ำหนักตัวให้อยู่ในเกณฑ์ เพราะน้ำหนักเกินจะเพิ่มแรงกดที่กระดูกสันหลัง
หากอาการไม่ดีขึ้นภายใน 6–8 สัปดาห์ หรือมีอาการชาหนักมาก กล้ามเนื้ออ่อนแรง หรือควบคุมปัสสาวะ/อุจจาระไม่ได้ ควรพบแพทย์ศัลยกรรมกระดูกหรือระบบประสาทโดยเร็ว
