เครื่องมือฟื้นฟูกายภาพบำบัด ต่างกันอย่างไร ต้องทำบ่อยแค่ไหน
Ultrasound, ไฟฟ้ากระตุ้น, Shockwave, PMS — สรุปสั้นๆ ว่าแต่ละแบบช่วยอะไร และควรทำถี่แค่ไหนกว่าจะเห็นผล
คลินิกกายภาพบำบัดมักมีเครื่องมือหลายแบบ แต่ไม่ใช่ทุกแบบใช้เหมือนกัน บทความนี้สรุปให้เข้าใจง่ายที่สุด ว่าเครื่องมือแต่ละอย่างใช้ทำอะไร เหมาะกับอาการแบบไหน และต้องทำกี่ครั้งจึงเห็นผล
เลือกเร็วๆ: มีอาการนี้ ควรใช้เครื่องไหน
| ปวดกล้ามเนื้อทั่วไป ปวดข้อเข่า | Ultrasound |
| กล้ามเนื้ออ่อนแรง กล้ามเนื้อเกร็ง | ไฟฟ้ากระตุ้น |
| รองช้ำ เอ็นข้อศอก/ไหล่อักเสบเรื้อรัง | Shockwave (ESWT) |
| ปวด-ชาจากเส้นประสาทถูกกดทับ | PMS |
ตารางนี้เป็นแนวทางคร่าวๆ การเลือกเครื่องมือจริงต้องผ่านการประเมินโดยนักกายภาพบำบัดก่อนเสมอ
1. Ultrasound (คลื่นเสียงความถี่สูง)
ใช้ทำอะไร: ส่งคลื่นเสียงสร้างความร้อนอ่อนๆ ลงในกล้ามเนื้อชั้นลึก กระตุ้นการไหลเวียนเลือดและลดการอักเสบ
เหมาะกับอาการ:
• ปวดกล้ามเนื้อทั่วไป กล้ามเนื้อตึง
• ปวดข้อเข่า (มีหลักฐานสนับสนุนดี)
• อาการที่ไหล่ (หลักฐานยังก้ำกึ่ง ต้องประเมินเป็นรายเคส)
อ้างอิง [3][4]
2. Electrical Stimulation (ไฟฟ้ากระตุ้น)
ใช้ทำอะไร: ติดแผ่นบนผิวหนัง ปล่อยกระแสไฟฟ้าอ่อนๆ เข้าไปกระตุ้นกล้ามเนื้อและเส้นประสาทให้ทำงาน
เหมาะกับอาการ:
• ปวดกล้ามเนื้อ กล้ามเนื้อเกร็งตัว
• กล้ามเนื้ออ่อนแรงที่ต้องกระตุ้นให้กลับมาทำงาน (เช่น หลังผ่าตัด หรือไม่ได้ใช้งานนาน)
3. Shockwave Therapy (ESWT)
ใช้ทำอะไร: ปล่อยคลื่นกระแทกพลังงานสูงลงจุดที่มีพังผืดหรือเอ็นอักเสบเรื้อรัง กระตุ้นเลือดไหลเวียนและการซ่อมสร้างเนื้อเยื่อ
เหมาะกับอาการ:
• รองช้ำ (Plantar Fasciitis)
• เอ็นข้อศอกอักเสบ (Tennis/Golfer's Elbow)
• เอ็นไหล่อักเสบเรื้อรัง
• จุดกดเจ็บสะสมที่ดื้อต่อการรักษาอื่น
เครื่องมือที่มีหลักฐานสนับสนุนชัดเจนที่สุดในกลุ่มนี้ — อ้างอิง [1][2]
4. PMS – Peripheral Magnetic Stimulation
ใช้ทำอะไร: ใช้สนามแม่เหล็กความเข้มสูงผ่านผิวหนังโดยไม่ต้องสัมผัส กระตุ้นเส้นประสาทและกล้ามเนื้อได้ลึกกว่าไฟฟ้ากระตุ้นทั่วไป และไม่เจ็บ
เหมาะกับอาการ:
• ปวด-ชาจากเส้นประสาทถูกกดทับ เช่น หมอนรองกระดูกทับเส้น
• มือ/เท้าชา จากเส้นประสาทถูกกด
• กล้ามเนื้ออ่อนแรงที่มีสาเหตุจากเส้นประสาท
อ้างอิง [5][6]
แล้วต้องทำกี่ครั้งกว่าจะหาย?
โดยทั่วไป กายภาพบำบัด 1 อาการมักใช้เวลาประมาณ 4–8 สัปดาห์ ขึ้นอยู่กับ:
• ความรุนแรงและระยะเวลาที่เป็น — อาการเพิ่งเกิดมักหายเร็วกว่าอาการเรื้อรังหลายเดือน/ปี
• ชนิดของภาวะ — เอ็นอักเสบเรื้อรังมักต้องใช้เวลานานกว่าอาการปวดกล้ามเนื้อทั่วไป
• ความสม่ำเสมอ — การมาตามนัดสม่ำเสมอ และทำท่าบริหารที่นักกายภาพสอนต่อที่บ้าน มีผลต่อความเร็วในการฟื้นตัวมาก
• การตอบสนองของร่างกาย — บางคนดีขึ้นเร็ว บางคนต้องปรับแผนการรักษาระหว่างทาง
นักกายภาพบำบัดจะประเมินซ้ำเป็นระยะและปรับความถี่/วิธีการรักษาตามความก้าวหน้าจริง ไม่ใช่ทำตามแผนเดิมไปตลอดโดยไม่ประเมินผล
LantavaFix Physiotherapy Clinic เกาะลันตา
เรามีเครื่องมือ Ultrasound, ไฟฟ้ากระตุ้น, Shockwave (ESWT) และ PMS พร้อมนักกายภาพบำบัดที่จะประเมินและออกแบบความถี่การรักษาให้เหมาะกับอาการของคุณโดยเฉพาะ
แหล่งอ้างอิง
- [1] Aqil, A., Siddiqui, M. R., Solan, M., Redfern, D. J., Gulati, V., & Cobb, J. P. (2013). Extracorporeal shock wave therapy is effective in treating chronic plantar fasciitis: A meta-analysis of RCTs. Clinical Orthopaedics and Related Research, 471(11), 3645–3652. https://doi.org/10.1007/s11999-013-3132-2
- [2] Al-Siyabi, Z., Karam, M., Al-Hajri, E., Alsaif, A., Alazemi, M., & Aldubaikhi, A. A. (2022). Extracorporeal shockwave therapy versus ultrasound therapy for plantar fasciitis: A systematic review and meta-analysis. Cureus, 14(1), e20871. https://doi.org/10.7759/cureus.20871
- [3] van der Windt, D. A. W. M., van der Heijden, G. J. M. G., van den Berg, S. G. M., Ter Riet, G., de Winter, A. F., & Bouter, L. M. (1999). Ultrasound therapy for musculoskeletal disorders: A systematic review. Pain, 81(3), 257–271. https://doi.org/10.1016/S0304-3959(99)00016-0
- [4] Guan, H., Wu, Y., Wang, X., Liu, B., Yan, T., & Abedi-Firouzjah, R. (2024). Ultrasound therapy for pain reduction in musculoskeletal disorders: A systematic review and meta-analysis. Therapeutic Advances in Musculoskeletal Disease, 16. https://doi.org/10.1177/20406223241267217
- [5] Kanjanapanang, N., & Chang, K.-V. (2022). Peripheral magnetic stimulation. In StatPearls. StatPearls Publishing. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK526087/
- [6] Madhuripu, P., Premkumar, M., Riyas Basheer, K. B., Arunkrishnan, V. R., Ajay, K. G., Pinto, R. F., & Kolar, R. (2025). Evaluating the impact of repetitive peripheral magnetic stimulation (rPMS) on physical therapy outcomes for musculoskeletal and neurological disorders. Journal of Orthopaedic Reports. https://doi.org/10.1016/j.jorep.2025.100652
บทความนี้เขียนขึ้นเพื่อให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัยทางการแพทย์ ความถี่ในการรักษาจริงอาจแตกต่างกันในแต่ละบุคคล ควรปรึกษานักกายภาพบำบัดเพื่อรับแผนการรักษาที่เหมาะกับคุณ
